Vanaf de geboorte tikt in ieder mens een tijdbom, die vaak te vroeg afgaat. Maar met de nieuwste life extension-techniek kan iedereen 120 worden en nog fit blijven ook. Tenminste, iedereen met geld.

Sterven? Ik?

Vulkaan

Life extension is op zich niet nieuw. Welbeschouwd verlengen immers vele medische handelingen het leven. Wel nieuw zijn de medisch-wetenschappelijke inzichten dat het lichaam in een optimale conditie gehouden kan worden door extra maatregelen te nemen. Life extension heeft een preventief karakter en is inderdaad bedoeld om zo oud mogelijk te worden. Vooral onder de zeer welgestelden blijkt de angst voor de dood groot te zijn. Ze hebben er veel geld voor over om Magere Hein te slim af te zijn. En willen er daarbij ook nog goed uitzien. In de Verenigde Staten is het al een normaal verschijnsel. CEO's als Larry Ellison (Oracle, 56, Ted Turner (CNN, 61) en Rupert Murdoch (BskyB, 68) zijn gezondheidsfanaten en hebben zich daarbij laten faceliften en liposucken. In Nederland is het verschijnsel in opkomst. Aegon-baas Kees Storm houdt zich fit met marathons en een ascetische levensstijl. Ook Willem Smit oogt met zijn 53 jaar onwaarschijnlijk jong en fit. 'Geen sterke drank', zegt de Amsterdamse ondernemer, en 's ochtends een justje en een boterham.' Voor de gewone sterveling bieden de statistieken maar weinig troost.

De Nederlander wordt international gezien weliswaar oud, maar er zit de laatste jaren weinig rek in. Voor de meesten van ons valt ergens tussen de zeventig en de tachtig het doek. Voor mannen is de werkelijkheid nog somberder: in 1999 had een pasgeboren Nederlandse man een levensverwachting van 75,2 jaar, 5,3 jaar minder dan de gemiddelde vrouw. Voor dit jaar voorspelt het CBS voor mannen een levensverwachting van 75,3 jaar. Pas in het jaar 2049 doorbreekt het sterke geslacht de magische grens van tachtig. Vrouwen zullen dan nog slechts drie jaar langer leven. Dat schiet niet op.

Het wandelingetje door het bos maakt dan ook steeds meer plaats voor bloedonderzoek, consumptie van hoge doses vitaminen en prijzige chelatie- en celtherapieën. De effectiviteit van de laatste wordt door de reguliere geneeskunde betwist. Toch worden deze van oorsprong Duitse en Zwitserse technieken veelvuldig toegepast. Nederland telt elf particuliere klinieken waar men terecht kan voor deze behandelingen en de komende jaren zullen er nog meer komen.

'We leven op een vulkaan die op het punt van uitbarsten staat', meent Lydia Boeken, eigenaar van de Amsterdam Kliniek in Amsterdam Zuidoost. 'Life extension is begonnen als een hype in Californië. Maar het is de hype voorbij. Mensen worden zich bewust van hun gezondheid en van het feit dat ze er iets aan kunnen doen.' Na haar studie medicijnen aan de Vrije Universiteit specialiseerde Boeken zich eind jaren tachtig in de Verenigde Staten in chelatietherapie. In Nederland werd dat toen beoefend door onder anderen de bekende Jim Defares - auteur van de bestseller 120 jaar jong - en de hartchirurg Peter van der Schaar uit Eindhoven. Beiden genoten een omstreden reputatie in de reguliere geneeskunde, maar hun klinieken trokken veel bekende Nederlanders, zakenmensen en hopeloze gevallen.

De chelatietherapie oogt verrassend eenvoudig. Door middel van een infuus wordt een oplossing met het aminozuur EDTA (ook gebruikt als antistollingsmiddel) in de bloedbaan gebracht. Ooit bedacht om loodvergifitiging te behandelen, verwijdert EDTA kalkaanslag van de bloedvaten en bindt het zware metalen die vervolgens via de urine worden afgevoerd. Een extra eigenschap is dat EDTA de rode bloedcellen 'soepeler' maakt, waardoor zuurstof gemakkelijker naar de weefsels kan worden getransporteerd. Ook zou het aantal vrije radicalen - 'losgeslagen' zuurstofverbindingen die schade kunnen aanrichten bij gezonde cellen - worden geremd. Resultaat: een hoger energieniveau en het verouderingsproces wordt geremd. 'De gemiddelde arts is er tegen', Aldus Boeken. 'Geldklopperij, vinden ze. Dat we ook artsen behandelen mogen we dan niet zeggen.' De chelatietherapie is vooral populair onder mensen met hart- en vaatklachten en diabetici, die sowieso meer kans hebben op aderverkalking. Bij stevige rokers kan de doorbloeding zo slecht worden dat amputatie van een voet of been noodzakelijk is. Volgens Boeken en andere chelatietherapeute is de therapie vaak succesvol en is al menig opgegeven geval fluitend de deur uitgewandeld. De behandeling blijkt niet alleen effectief bij ziekten. Chelatie heeft ook een preventieve en levensverlengend karakter. Boeken: 'Ik behandel vaak zakenlieden die via via hebben gehoord waarmee ik bezig ben. Het is druk-druk-druk. Echt ziek zijn ze niet, maar ze raken wel aan hun lichamelijke grenzen. Ze zien natuurlijk ook mensen om zich heen wegvallen. Velen spreken de angst uit dat ze straks niet eens meer kunnen genieten van hun verdiende geld. En soms willen ze gewoon beter presteren.' Boeken begint altijd met een uitgebreid lichamelijk onderzoek, waarbij de conditie wordt beoordeeld. Pas daarna geeft ze een advies.

Wat zou zij een Quote-redacteur met een voorliefde voor gefrituurd voedsel en sterke drank, een chronisch slaaptekort en een onderdrukte rookverslaving adviseren? 'Ik verbied mensen niet hun levensstijl, maar chelatie werkt gewoon beter als je niet rookt. Ook zou ik een dieet aanbevelen. Gezien je leeftijd lijkt me een preventieve chelatietherapie goed. Eerst twee keer per week, vijf weken lang, en dan een onderhoud van één keer per maand. Vervolgens zou ik een celtherapie aanraden, een mix van een bijnierpreparaat, thymus, een hersenpreparaat en toch ook testikelcellen. Dat gecombineerd met voedingssupplementen.

Slachtweefsel

Wie voor het eerst in de schappen van een Amerikaanse supermarkt of drugstore kijkt, zal zich verbazen over de enorme keuze aan vitamines, aminozuren en plantaardige extracten. De markt voor voedingssupplementen kent extreem hoge marges en groeit explosief. In Europa, en vooral Nederland, is hij nog maar matig ontwikkeld. Om die redden kocht Numico deze zomer het Amerikaanse GNC, met een omzet van 2,8 miljard gulden de grootste producent van voedingssupplementen ter wereld. Ook Boeken (42) is een fervent aanhanger van het slikken van extra bouwstoffen. Zelf begint ze de dag met een stevige multivitamine tablet. Later volgen vitamine E en, verspreid over de hele dag, zes gram vitamine C, equivalent voor ongeveer 120 sinaasappels. Verder neemt ze de anti-oxidant co-enzym Q 10, NADH en melatonine. 'Veel? Ach, orthomoluculair valt het best wel mee. Sinds kort neem ik ook nog fosfatidylserine. Dat is goed voor de hersenen.' En goed voor de producent: ze kosten vijf gulden per tablet. Boeken is ervan overtuigd dat de mensheid veel ouder kan worden dan nu. 'Zeker met het klonen van organen. Dat vind ik een spannende ontwikkeling. Ik wil best heel oud worden. Als het maar op een kwalitatief goed manier is. Kijk, een marathon hoef ik niet zo nodig te lopen als ik 110 ben, maar als ik verder nog wat kan, waarom niet?' Zelf heeft dokter Boeken nog nooit een chelatietherapie ondergaan. Te druk.

Doe het zelf

Toch blijven er in de wetenschap grote twijfels bestaan over de vraag of de tijdbom überhaupt kan worden gestopt. Het DNA van cellen is zo geprogrammeerd dat het zich maar een beperkt aantal keren kan delen. In de loop der jaren vertraagt de celdeling zich en er ontstaan steeds meer foutjes, wat tot tumoren kan leiden, om er tenslotte helemaal mee op te houden. Dat zou kunnen betekenen dat een langer leven hoe dan ook tot meer ernstige ziektes leidt. Maar de grootste zorg betreft het doe-het-zelven. Zo was betacaroteen (een voorstadium van vitame A dat onder meer in wortelen zit) enkele jaren geleden aangeraden als antikankermiddel voor rokers. Een Fins onderzoek toonde echter aan dat rokers juist slechter af waren als ze het middel namen. Experimenteren is dus niet zonder risico.

Dat ondervond ook zakenman Willem van Ewijk (55). En dan geldt hij als autodidact nog als expert op het gebied van life extension. In de jaren tachtig richtte hij het allergenenbedrijf Artu Biologicals op en vertrok als miljonair naar St. Paul de Vence. Hij experimenteert al jaren met levensverlengende middelen. Ooit was hij zelfs van plan een club op te richten voor rijke Nederlanders die oud willen worden. De naam was er al: Lang zullen we leven. Van Ewijk: 'Die is bedacht door fotograaf Paul Huf. "Dan hoeven we geen clublied meer te verzinnen", zeiden we tegen elkaar.' De club leidt echter een kwijnend bestaan. Van Ewijk promoveerde aan de Universiteit van Sri Lanka in de Medicina Alternativa op het onderwerp 'Placenta, the lost organ'. Volgens hem bevat de placenta waardevolle menselijke aminozuren die een vitaliserende werking hebben. Hij brengt zelf het voedingssupplement Bioplacental op de markt, een capsule met daarin gedroogde cellen van de moederkoeken.

Van Ewijk is diep teleurgesteld in het resultaat van zijn experiment met het hormoon DHEA. Hij had daar veel over gelezen in Amerikaanse literatuur. Omdat het DHEA-gehalte bij ouderen veel lager is, ging men ervan uit dat het verjongend zou werken. Dat was ook zo. 'Ik kon het wel zes keer op een dag doen. Leuk natuurlijk. Maar je mag gerust weten dat ik nu een knoert van een prostaatgezwel heb. Dat is het probleem met hormonen als DHEA. Het produceert te veel hydrotestosteron en dat kan latente tumoren juist tot groei aanzetten. Maar goed, met mijn eigen antikankermiddelen kan ik de groei controleren en mijn leven verlengen. Het experimenteren met populair-wetenschappelijke literatuur in de hand kent dus grote risico's. Van Ewijks ervaring staat niet op zich. Enkele jaren geleden waren groeihormonen in. Die hebben inderdaad een sterk verjongend effect. Zo gingen vrouwen van achter in de vijftig weer menstrueren en werden mannen op hun oude dag verrast door een forse morning glory. Helaas kunnen deze hormonen vervelende bijwerkingen hebben. Een foutieve dosering leidt al gauw tot explosief groeiende oren en neuzen. Dit proces kan niet worden teruggedraaid. Alleen het scalpel biedt in dergelijke gevallen uitkomst. Het grootste gevaar is echter dat kleine, latente tumoren erdoor tot krachtige groei worden gestimuleerd.

Ook Lydia Boeken vindt werken met groeihormonen een stap te ver gaan. 'Daar houdt het bij mij op. Dat vind ik grensoverschrijdend.' Dat geldt niet voor de nestor van de Nederlandse life extension, Jim Defares. Hij mag zich verheugen in een omvangrijke en kapitaalkrachtige klantenkring. Hoewel hij omstreden is, wordt de professor door zijn amices in de medische wereld hooggeacht. 'Hij is perperduur', zegt Boeken. 'Ik krijg wel eens patiënten die eerder door hem behandeld zijn en die verbazen zich over het enorme prijsverschil.' Defares experimenteert nog als een van de weinigen met groeihormonen. Er is steeds meer mogelijke met life extension. Maar dat roept ook nog steeds meer ethische vragen op. Een varken slachten om zijn lever in een mens te plaatsen? Oké, maar hoe zit het met klonen? In theorie - sinds de geboorte van het gekloonde schaap Dolly is het eigenlijk al praktijk - is het mogelijk om een mens te klonen. Als het hart of een ander orgaan ermee uitscheidt, kan het gekloonde kind worden geslacht om de lichaamseigen organen te gebruiken.

Pure horror

Wil ik echt oud worden en gezond blijven, dan moet ik overgaan op calorie restriction. Een chic klinkend alternatief voor hongeren. Uit onderzoek is immers gebleken dat ratten veel langer leven als hun dieet wordt gehalveerd. Eigenlijk is het beste om constant een beetje honger te hebben en al na een paar happen op te houden met eten. Een advies dat een groot deel van de wereldbevolking dagelijks opvolgt. Ineens heb ik enorme zin in een kroket.

De aftakeling van de man 

	huid	haar	zintuig	orgasmes
30	eerste slapheid, rimpels voorhoofd	rond 35 kampt 1/3 met haaruitval, aanleg voor kaalheid wordt zichtbaar	frequenties boven 15.000 hz moeilijk te horen	121 per jaar
40	lijnen in het gezicht zichtbaar	wordt er niet beter op, de helft is grijs	ooglenzen worden dikker, waardoor focussen lastig is	84 per jaar,   erectie in sterkte achteruit
50	losser en gaat hangen in de wangen	zelfs de gelukkigen vinden grijze haren in het doucheputje	ook goede ogen hebben een leesbril nodig	52 per jaar 'erectile dysfunction'
60	hangt nu overal los, vet stapelt zich op onder de ogen ('Derrick')	rond 65 is meer dan de helft kaal	onderscheid blauw-groen weg, slechthorend	35 per jaar
70+	voelt ruw aan en vaal (met geluk)	de kapper zit met lege handen	doofheid, slecht nachtzicht	22 per jaar